AIVD: 'Ongekend dreigingsbeeld, nationale veiligheid onder druk'

In dit artikel:

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) waarschuwt dat de nationale veiligheid in 2025 op een ongekend zwaar druk staat: volgens directeur Simone Smit is het dreigingsbeeld in de bijna tachtigjarige geschiedenis van de dienst nog nooit zo ernstig geweest. De AIVD signaleert een samenhangend palet aan risico’s die elkaar versterken.

De grootste terroristische bedreiging komt uit het jihadistische milieu, vrijwel volledig gelinkt aan ISIS; de dienst ziet vooral meer jongeren tot 24 jaar zich daartoe aangetrokken voelen. Rechts-extremisme kent twee gezichten: een brede, meestal niet-gewelddadige beweging en een kleinere groep die geweld legitimeert — de AIVD greep op verschillende plekken in bij mensen die wapens en munitie produceerden of verzamelden. Links-extremistische actie werd in 2024 sterk beïnvloed door de oorlog in Gaza, maar veel protestactiviteiten bleven buiten directe geweldsdreiging.

In het cyberdomein nam het aantal landen met offensieve programma’s toe en bleek de dreiging groter en lastiger te bestrijden dan eerder gedacht; in 2025 vonden onder meer aanvallen plaats op het Openbaar Ministerie. Daarnaast vormt spionage een blijvend gevaar: Rusland, China, Iran en Marokko voeren actieve spionagecampagnes. De AIVD signaleert ook dat sommige buitenlandse staten criminele netwerken beschermen en gebruiken voor onoorbare diensten — van inmenging en spionage tot geweld — waarmee die netwerken in 2025 aan kracht wonnen. Ten slotte waarschuwt de dienst voor een steeds agressievere houding van Rusland, dat zich voorbereidt op een langdurige confrontatie met het Westen, waardoor een militair conflict niet meer uitgesloten is.