Automaat-examen in opmars: wordt dat de nieuwe norm?

In dit artikel:

Het aantal praktijkexamens in automatische auto’s is de afgelopen tien jaar explosief gegroeid: van ruim 8.200 in 2015 naar bijna 61.000 in 2025. Van de circa 496.000 rijexamens die vorig jaar werden afgelegd, was 12 procent een automaat-examen; in 2015 was dat nog 2 procent. In 2024 werden strengere examenregels ingevoerd om meer mensen te laten slagen en de verkeersveiligheid te verbeteren.

Jongeren kiezen vaak nog voor les in schakelauto’s omdat elektrische en veel automatische auto’s duurder zijn in aanschaf. Bovendien geeft een rijbewijs dat alleen geldig is voor automaten geen recht op rijden in een schakelauto; daarvoor zijn extra lessen en een nieuw praktijkexamen nodig. Dat maakt veel kandidaten en rijscholen terughoudend om volledig over te schakelen naar automaten. Veel rijscholen zijn eenpitters met één lesauto en willen hun klantenbestand niet verliezen.

Nieuwe Europese regels kunnen ervoor zorgen dat een automaatrijbewijs in de toekomst de standaard wordt. Nederland werkt — met het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, het CBR en de RDW — aan opties en verwacht rond 2027 meer duidelijkheid over wetgeving en invoering.

Brancheorganisaties zijn verdeeld over de uitvoering: Bovag pleit voor snelle invoering van automaat als norm, terwijl de Federatie Autorijschool Management voorstelt een aanvullende schakelmodule te introduceren zodat automaat-gediplomeerden later alsnog in een schakelauto kunnen rijden. Een economische drijfveer is de hoge brandstofprijs; elektrische auto’s zijn duurder in aanschaf maar goedkoper in gebruik, wat rijscholen financieel raakt en mogelijk leidt tot hogere leskosten voor kandidaten.