'Bajesboot' keert mogelijk terug: justitie zoekt plek voor drijvende gevangenis

In dit artikel:

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) onderzoekt de inzet van een drijvende gevangenis — een zogenaamde bajesboot — om het nijpende cellentekort in Nederlandse gevangenissen op te vangen. Door langdurige capaciteitstekorten, renovaties die plaatsen tijdelijk onttrekken en personeelstekorten kampt het gevangeniswezen met enorme druk; er wordt zelfs over ‘code zwart’ gesproken en er vinden voortijdige vrijlatingen plaats om capaciteit vrij te maken.

Een bajesboot zou ruimte bieden aan ongeveer 200 gedetineerden, voornamelijk personen met een laag veiligheidsrisico. DJI presenteert de optie als een relatief snelle en tijdelijke oplossing, vergelijkbaar met een kleine inrichting met een lager beveiligingsniveau. Daarbij stelt justitie dat een eventuele boot aan alle wettelijke eisen moet voldoen: er moeten werkruimtes zijn, sportvoorzieningen en mogelijkheden voor contact met de buitenwereld. Tegelijkertijd is personeel een knelpunt: er moet niet alleen een ligplaats, maar ook voldoende personeel beschikbaar zijn.

Niet alle gemeenten staan te springen: Beverwijk heeft al laten weten geen geschikte plek te willen leveren. DJI zegt alternatieve gemeenten te benaderen. Politiek is het idee verdeeld: de VVD steunt de maatregel als praktische noodoplossing, terwijl partijen als GroenLinks en PvdA twijfels uiten over de uitvoerbaarheid en de zorgvuldigheid ervan. Kritiek richt zich vooral op het feit dat strafuitvoering meer omvat dan detentie alleen—begeleiding, dagbesteding en reïntegratie zijn lastiger op een schip te organiseren.

Eerder dit millennium zijn bajesboten ook al in Nederland ingezet, destijds met veel kritiek van mensenrechtenorganisaties vanwege sobere omstandigheden en beperkte voorzieningen. Of en waar een nieuwe bajesboot komt te liggen, blijft onzeker; DJI zoekt nog naar een gemeente die bereid is het schip te ontvangen.