Beloofde onderzoeken naar schadelijke staalslakken nog altijd niet gestart
In dit artikel:
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft nog geen groen licht gegeven voor twee door het RIVM voorgestelde onderzoeken naar staalslakken, het restproduct van staalproductie dat als goedkoop bouwmateriaal wordt hergebruikt maar bij natte omstandigheden sterk verontreinigende stoffen kan lekken. Die onderzoeken — één naar effecten op de menselijke gezondheid en één naar ecologische effecten — moeten de wetenschappelijke basis vormen voor het huidige tijdelijke verbod en mogelijk een structureel verbod rechtvaardigen.
Vorig jaar voerde toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen een noodmaatregel in die het gebruik van staalslakken grotendeels beperkte; die maatregel loopt in juli af, met een optie tot verlenging van zes maanden. Het RIVM besprak eind september een voorstel voor het gezondheidsonderzoek met het ministerie en meldt dat er sindsdien geen fundamentele wijzigingen zijn doorgevoerd. Als het ministerie nu toestemming geeft, duurt het volgens de instanties minstens een jaar voordat het eerste onderzoek gereed is; het tweede onderzoek zal naar verwachting pas over meer dan twee jaar resultaat opleveren.
De besluitvorming wordt vertraagd doordat het ministerie aangeeft dat extra afstemming tussen wetenschap en beleid nodig is; het geeft geen concrete reden voor het uitblijven van een akkoord. Ondertussen hebben enkele gemeenten — onder meer Beverwijk, Brummen en Gorinchem — eigen, strengere regels ingevoerd omdat zij het landelijke verbod onvoldoende vonden. Het ministerie had aanvankelijk gezegd dat gemeenten dat niet zelf mochten regelen, maar corrigeerde die stelling na publicaties van NU.nl en Investico.
Achtergrond: al in 2005 signaleerde de overheid milieurisico’s van staalslakken, maar jarenlang werd het materiaal zonder vergunning ingezet als zand- of grindvervanger. Tegelijk lopen onderhandelingen tussen het Rijk en Tata Steel over een miljardensteun voor verduurzaming van de fabriek; een overeenkomst bevat een clausule die de staat in staat stelt de deal te ontbinden als staalslakbeleid Tata Steels bedrijfsvoering wezenlijk schaadt. Het ministerie ontkent dat een permanent verbod de gesprekken beïnvloedt; Tata Steel wil niet inhoudelijk reageren. Morgen debatteert de Tweede Kamer met staatssecretaris Annet Bertram over het staalslakkenverbod.