Bouwsoap op Schiphol gaat verder: hoeveel moet de luchthaven - en uiteindelijk de reiziger - betalen?
In dit artikel:
Schiphol staat opnieuw in de rechtszaal om de nasleep van een tien jaar durende bouwsoap rond de A-pier van Terminal Zuid (voorheen A-terminal) uit te vechten. Dinsdag is er een regiezitting in Amsterdam; de inhoudelijke behandeling volgt later. Centraal staat wie welke miljarden betaalt nadat het project verzeild raakte in ontwerptekort, chaotische bouwpraktijken en kapotte afspraken.
Aanleiding was capaciteitsdruk in 2016: door snelle groei van het vliegverkeer plaatste Schiphol tijdelijk Terminal 1A en gunde later een nieuw A-gebouw met bijbehorende pier om acht toestellen tegelijk te kunnen afhandelen. De aanbesteding werd in 2017 gewonnen door een combinatie van Ballast Nedam en het Turkse TAV, maar onder versoepelde voorwaarden—er was bijvoorbeeld geen definitief ontwerp—waardoor veel verantwoordelijkheden bij de aannemer kwamen te liggen en Schiphol extern toezicht hield.
Vanaf het begin waren er ernstige problemen. Op de bouwplaats heerste een wirwar van (onder)aannemers, ontwerpen veranderden tijdens de uitvoering, leidingen en sprinklers werden meerdere keren verplaatst en delen van het gebouw pasten niet op elkaar. Slecht afgedekte bouwopeningen en overbelast dakmateriaal veroorzaakten waterschade aan staalconstructies. Toen Ballast/TAV bovendien last kreeg van stijgende kosten, personeelstekorten en de coronacrisis liep de relatie met Schiphol spaak; eind 2021 droeg de bouwcombinatie de werf over en verliet de locatie deels onvoltooid.
Uiteindelijk nam BAM het herstelwerk op zich met een nieuwe opleverdatum in het voorjaar van 2027: ongeveer acht jaar vertraagd en zo’n zes keer duurder dan gepland. Waar aanvankelijk 241 miljoen was begroot (later 600 miljoen), staat de rekening inmiddels dicht bij 1,4 miljard. Schiphol kondigde aan een groot deel van de meerkosten via havengelden door te berekenen, wat luchtvaartmaatschappijen en uiteindelijk passagiers treffen.
Daarnaast zijn er honderden claims: ruim 200 onderaannemers eisen naar schatting meer dan 100 miljoen van Ballast/TAV; Schiphol vordert 184 miljoen van de aannemers terwijl die op hun beurt 282 miljoen van Schiphol eisen. Een tussenvonnis deze zomer bepaalde dat Schiphol het contract niet eenzijdig had mogen beëindigen; die uitspraak is door Schiphol aangevochten. De regiezitting dient om de verdere procedure te organiseren, maar het geeft weinig hoop op een snelle, onderlinge schikking.