Brandstichtingen en code rood: dit is er aan de hand in Mexico
In dit artikel:
Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (59), alias El Mencho, is gedood, wat in Mexico direct tot grootschalige onrust en maximale paraatheid heeft geleid. In de uren na zijn dood werden in minstens 15 van de 32 deelstaten wegen geblokkeerd met brandende auto’s; tankstations en winkels zijn in brand gestoken. De Amerikaanse ambassade heeft burgers in meerdere staten opgeroepen binnen te blijven en op diverse luchthavens liep het vliegverkeer deels vast. Ook het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwde Nederlanders in bepaalde regio’s om hun hotel of woning niet te verlaten.
De zwaarste schok tekent zich af in Jalisco, de provincie waar het Jaliscokartel zestien jaar geleden ontstond. Gouverneur Pablo Lemus riep bijna negen miljoen inwoners op binnen te blijven en stelde de veiligheidssituatie op code rood. In populaire toeristische plekken zoals Puerto Vallarta waren rookwolken zichtbaar en het openbaar vervoer lag grotendeels stil. Het Jaliscokartel is actief in meer dan 700 gemeenten, wat de reikwijdte van de ontwrichting verklaart.
Analisten waarschuwen dat het wegvallen van zo’n leider vaak niet leidt tot rust maar juist tot interne machtsstrijd. De ‘kingpin’-aanpak — het arresteren of doden van topfiguren — veroorzaakt doorgaans tijdelijke escalaties omdat facties binnen het kartel en rivaliserende groepen strijden om terrein. Cecilia Farfán‑Méndez van Inter‑American Dialogue verwacht dan ook een verslechtering van de veiligheid op korte termijn en wijst erop dat de organisatie en internationale smokkelroutes blijven bestaan.
Het Jaliscokartel onderscheidt zich door een paramilitaire werkwijze met ex‑militairen, drones, mijnen en zware wapens, en beheerst belangrijke cocaïneroutes van Colombia via Ecuador naar Mexico richting de VS en Europa. De timing is gevoelig: in juni begint het WK in Mexico en Guadalajara is een speelstad, wat extra druk zet op de overheid om stabiliteit te herstellen en zowel binnenlands als internationaal vertrouwen te herwinnen. De onmiddellijke uitdaging voor de Mexicaanse regering blijft het terugdringen van geweld en het voorkomen dat machtsvacuüm leidt tot langdurige onrust.