Burgemeesters sluiten wekelijks woningen na explosies

In dit artikel:

Sinds de verruiming van de Gemeentewet in 2024 gebruiken burgemeesters steeds vaker hun bevoegdheid om woningen of bedrijfspanden tijdelijk te sluiten nadat er zwaar geweld is geweest. Dagblad Trouw onderzocht Kadastergegevens en stelt dat het aantal sluitingen sterk is gestegen: 46 keer in 2023, 160 keer het jaar daarop en 141 keer afgelopen jaar. In ongeveer de helft van de gevallen ging het om explosies, veelal door zwaar vuurwerk; andere aanleidingen zijn schietpartijen, de vondst van wapens of illegale prostitutie.

Rotterdam leidt de lijst met 70 sluitingen sinds de wetswijziging; daarna volgen Amsterdam (26), Almere (12), Amersfoort (12) en Utrecht (9). Critici — vooral advocaten en juristen — waarschuwen dat besluitvorming soms berust op summiere politierapportages en dat bewoners vaak niet direct bij de feiten betrokken zijn. Advocaat Angelique Bhagwandin merkt op: "Op het moment van sluiten weet de burgemeester vaak nog niet wat er speelt." Hoogleraar Michel Vols wijst erop dat mensen door een vergisexplosie onterecht hun huis kunnen verliezen: "Het is mogelijk dat je uit je woning wordt gezet, terwijl je er niets mee te maken hebt."

De burgemeestervereniging benadrukt dat sluitingen alleen plaatsvinden bij direct gevaar en met het oog op de openbare orde. Trouw vermoedt dat het werkelijke aantal sluitingen nog hoger is, omdat niet alle gemeenten verplichtingen om inschrijving in het Kadaster na te komen consequent naleven. De incidenten roepen vragen op over proportionaliteit, rechtsbescherming van bewoners en de risico's van (permanente) dakloosheid.