De zon laat zich steeds vaker zien in Nederland, waar komt dat door?

In dit artikel:

Nederland krijgt zichtbaar meer zon: volgens het KNMI was 2025 het op één na zonnigste jaar sinds het begin van de waarnemingen en past dit in een trend die al sinds de jaren negentig zichtbaar is. Gemiddeld neemt de hoeveelheid zonnestraling in ons land elke vijf jaar met ongeveer 2 procent toe.

Twee verklarende factoren springen eruit. Ten eerste is de lucht schoner geworden door strengere milieuregels: er zweven minder deeltjes (aerosolen) in de atmosfeer die zonlicht vóórheen tegenhielden. Dat vergroot de instraling op het aardoppervlak, maar heeft ook een keerzijde doordat het dempende effect van luchtvervuiling op opwarming grotendeels verdwijnt — de opwarming kan daardoor sneller verlopen. Ten tweede komen hogedrukgebieden deze eeuw vaker voor boven en rond Nederland, wat leidt tot minder wolken en neerslag en dus meer zon. Die verschuiving hangt samen met veranderingen elders in Europa, zoals opwarming rond de Middellandse Zee en veranderde stromingspatronen boven de Atlantische Oceaan.

De toename van zonnestraling heeft praktische gevolgen: meer zomeropwarming en een grotere kans op droogte. Klimaatmodellen gingen tot nu toe uit van een kleinere stijging van zonnestraling dan de waarnemingen laten zien, waardoor effecten mogelijk groter uitpakken dan eerder gedacht. Tegelijkertijd kan een deel van de trend worden toegeschreven aan natuurlijke variabiliteit, dus afwisselende periodes met minder zon blijven mogelijk. Onderzoekers blijven de ontwikkeling en de uiteindelijke impact nauwkeurig onderzoeken.