Deel van Nederlanders voelt zich achtergesteld in de samenleving of vreest voor verdwijnen tradities

In dit artikel:

De meeste Nederlanders voelen zich niet achtergesteld, maar volgens onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) geldt dat gevoel wel sterker voor mensen met een migratieachtergrond en mbo-opgeleiden. Zij ervaren vaker onrechtvaardigheid rond wonen, politieke vertegenwoordiging, werk, rechtspraak en de ruimte voor tradities.

Wonen is het belangrijkste knelpunt: 30 procent voelt zich binnen dit thema achtergesteld. Voor politieke vertegenwoordiging is dat 28 procent, gevolgd door tradities en werk met 15 procent. Mensen met een migratieachtergrond ervaren bovendien vaker achterstelling bij het vinden van een baan en in de behandeling door rechters.

Het SCP ziet duidelijke verschillen naar opleidingsniveau. Wo-opgeleiden voelen zich relatief vaak goed vertegenwoordigd en hebben meer vertrouwen in eerlijke rechtspraak. Mbo-opgeleiden zonder migratieachtergrond zien de samenleving vaker als een strijd om schaarse middelen, aandacht en erkenning. Binnen deze groep bestaan ook tegengestelde opvattingen over wie wordt bevoordeeld: mbo-opgeleiden zonder migratieachtergrond wijzen vaker naar mensen met een migratieachtergrond, terwijl die groep juist het omgekeerde ervaart.

Ook tradities leiden tot spanningen. Sommige mbo-opgeleiden vrezen dat Sinterklaas en Zwarte Piet verdwijnen, terwijl het Suikerfeest ruimte houdt. Mbo-opgeleiden met een migratieachtergrond ervaren juist dat hun feestdagen vooral in grote steden worden geaccepteerd en elders aan voorwaarden zijn gebonden.

Volgens het SCP sluit het gevoel van achterstelling deels aan bij feitelijke nadelen, zoals een slechtere positie op de woning- en arbeidsmarkt, een lager inkomen, een kleiner netwerk of een minder goede gezondheid. Deze gevoelens hangen ook samen met stemgedrag: mensen die zich benadeeld voelen stemmen vaker op de PVV en FVD, terwijl mensen die zich bevoordeeld voelen vaker D66 of PRO kiezen. De grootste groep Nederlanders voelt zich noch bevoordeeld, noch achtergesteld.