Eenvoudig scrollen langs 'skinnytok'-video's die eetstoornis aanmoedigen: 'Algoritme stimuleert extreme content'

In dit artikel:

Op TikTok groeit het fenomeen #skinnytok, waarbij vooral jongeren worden blootgesteld aan video's die extreem ongezonde eetpatronen en anorexia promoten. Deze content, waarin vaak extreem dunne meisjes tips delen om sneller af te vallen, verschijnt ongevraagd in de tijdlijn van onschuldige gebruikers. Waar eerder pro-ana-websites de rol van eetstoornispromotie vervulden, nemen socialmediaplatforms deze taak nu over, met grote impact op kwetsbare jongeren.

Onderzoek van VRT NWS toont aan dat kinderen en jongeren binnen een uur scrollen op TikTok en Instagram tegen eetstoornisbevorderende content kunnen aanlopen. Tim Offringa, arts in opleiding tot psychiater, legt uit dat algoritmes juist meer extreme en negatieve content stimuleren, omdat dit meer aandacht genereert. Hierdoor worden kwetsbare personen steeds intensiever geconfronteerd met schadelijke boodschappen over afvallen en het verbergen van een eetstoornis.

TikTok speelt hier een belangrijke rol door het gebruik van korte video’s met muziek en tekst, waardoor de informatie snel en krachtig overkomt. Het sterke algoritme veroorzaakt een “negativiteitsbubbel” die gebruikers in een schadelijke spiraal drijft, terwijl het platform daar financieel van profiteert.

In België pleit de minister van Digitalisering voor maatregelen tegen dit soort content. In Nederland spreekt staatsecretaris Zsolt Szabó zich uit tegen het verheerlijken van eetstoornissen online en benadrukt hij de risico’s voor jongeren. Europese regels verplichten grote platforms in te grijpen bij gezondheidsrisico’s, maar concrete maatregelen blijven voorlopig beperkt. Het kabinet werkt aan richtlijnen voor verantwoord socialmediagebruik en een aanpak van medische desinformatie.

Offringa ziet een rol weggelegd voor de politiek, maar waarschuwt voor de complexiteit van regulering, vooral vanwege de balans tussen het aanpassen van algoritmes en het waarborgen van vrijheid van meningsuiting. Desondanks is het volgens hem technisch haalbaar de algoritmes zo in te richten dat schadelijke content minder wordt gepromoot, wat een belangrijke stap kan zijn in de preventie van eetstoornissen onder jongeren op social media.