Er staan duizenden panden leeg in Nederland: waarom worden die niet gewoon omgebouwd tot woningen? Een expert legt dit uit

maandag, 16 november 2026 (17:22) - Metro

In dit artikel:

Nederland telt zoveel leegstaande woningen en andere panden dat er theoretisch ruimte zou zijn voor alle inwoners van Utrecht. Dat gebeurt terwijl de woningnood groot is. Volgens Marja Elsinga, hoogleraar Volkshuisvesting aan de TU Delft, is het benutten van die leegstand echter geen eenvoudige of snelle oplossing.

Een belangrijke belemmering is het eigendomsrecht: eigenaren bepalen in principe zelf wat er met hun gebouw gebeurt. Gemeenten kunnen pas ingrijpen na het volgen van voorwaarden en procedures. Bovendien heeft ruim een derde van de gemeenten volgens onderzoek van VacantMap geen volledig overzicht van de leegstand.

Gemeenten kunnen eigenaren wel aanspreken op langdurige leegstand en hen via de Leegstandwet aansporen een pand te verkopen, te verhuren of opnieuw in gebruik te nemen. Omvorming tot woningen kan echter op praktische en juridische problemen stuiten. Zo kunnen extra bewoners leiden tot meer parkeerdruk, afval en overlast. Ook maken gemeentelijke parkeernormen het soms moeilijk om een vergunning te krijgen.

Tijdelijke bewoning kan volgens Elsinga een tussenoplossing zijn. Studenten of starters kunnen leegstaande panden gebruiken voordat een permanente woonbestemming is geregeld. De Leegstandwet biedt gemeenten onder voorwaarden de mogelijkheid om zulke tijdelijke verhuur toe te staan.

De politieke aandacht voor leegstand neemt toe, vooral door de woningcrisis. Elsinga vindt het belangrijk dat gemeenten meer kennis en expertise opbouwen. Ze verwijst naar Vlaanderen, waar leegstand al langer op de politieke agenda staat, maar benadrukt dat de aanpak in Nederland een kwestie van lange adem is. Het ombouwen van panden moet volgens haar vooral worden gezien als een investering voor de toekomst, niet als een directe oplossing voor de woningnood.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Cody Gakpo ziet opvallende overeenkomsten tussen Jürgen Klopp en Xavi Hernández