Groenten en fruit nog maanden duur, slecht verkrijgbaar en er is weinig aan te doen
In dit artikel:
Extreem weer in en rond Spanje zorgt sinds begin dit jaar voor grote tekorten en hogere prijzen van groenten en fruit, met directe gevolgen voor Nederlandse supermarkten. Tropische stormen en hevige regen hebben oogsten verwoest, kassen en transportinfrastructuur beschadigd en ziekten doen uitbreken, waardoor sommige producten vrijwel niet meer worden aangevoerd.
Volgens cijfers van het Spaanse ministerie van Landbouw (gerapporteerd door RTL Z) zijn de prijzen voor onder meer avocado’s, citroenen, aubergines en courgettes deze week tot 134% hoger dan een jaar geleden. Aardbeien zijn een extreem voorbeeld: bijna geen enkele oogst heeft het overleefd doordat tunnels zijn vernield en transport stokt.
Spanje is de belangrijkste groente- en fruitleverancier van Europa: ongeveer 23% van de groenten en 27% van het fruit dat in Europa wordt gegeten komt uit Spanje. Voor Nederland is dat normaal zo’n 14% van het aanbod. Door de uitval in Spanje — en omdat ook Marokko recent is getroffen — concurreren inkopers massaal om overgebleven volumes, wat de prijzen verder opdrijft.
Hoe snel de hogere prijzen in Nederlandse winkels merkbaar zijn, verschilt per product. Een avocado uit zuid-Spanje kan na drie weken in Rotterdam zijn; courgettes liggen vaak al binnen vier dagen in het schap. Tussenhandelaren en supermarkten kunnen prijsstijgingen deels afvlakken door ze over tijd door te berekenen; Spaanse supermarkten verhogen prijzen nu vaak slechts zo’n 10%, hoewel de werkelijke kostentoename veel hoger is. Desondanks zijn de huidige prijzen historisch hoog — vergelijkbaar met de piek in 2022 na de energiecrisis.
Het herstel van kassen, wegen en spoorlijnen in het belangrijkste glastuinbouwgebied in zuidoost-Spanje (circa 33.000 hectare) neemt maanden in beslag. Daardoor kan de aanvoer langere tijd verstoord blijven en blijven hogere prijzen en lege schappen in omloop. Voor snel bederfelijke producten zoals aardbeien kunnen langere transporttijden zelfs leiden tot extra afval en nog schaarser aanbod.