Jongeren die uit sekte ontsnapten openhartig tegen Israel (Ruinerwold): 'Ik ben doodverklaard'
In dit artikel:
Israel van Dorsten, bekend van zijn ontsnapping uit het geïsoleerde gezin in Ruinerwold, spreekt vanaf 12 maart in een vierdelige EO-serie met jongeren die aan sekten ontvlucht zijn. Klinkt als een sekte laat ex-leden anoniem praten op geheime locaties en onderzoekt hoe afgesloten geloofsgemeenschappen functioneren en schade aanrichten. De serie is iedere donderdag om 20.25 uur te zien op NPO 3; de volledige reeks staat ook op NPO Start.
Van Dorsten zegt zelf dat dit fenomeen niet op zichzelf staat: Nederland kent volgens hem tientallen gesloten (geloofs)bewegingen, meestal buiten het publieke zicht. In de eerste aflevering ontmoet hij onder anderen vijf jongeren uit één groep, die aanvankelijk veiligheid en zingeving bood maar al snel leidde tot isolatie, misleiding en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat groepje noemt zichzelf ‘De Samenkomst’ en ontstond in de jaren tachtig uit een bijbelstudie; de leider, Wim, profileert zich als kanaal waarlangs God zich zou openbaren. De sekte kent een Raad van Oudsten die als geestelijke vaders fungeert en macht uitoefent over volgers, onder meer door partners toe te wijzen.
Ex-leden schetsen een verontrustend beeld: huiselijke relaties werden overschreven door groepsregels, ouders negeerden kinderen die vertrokken — „We zijn doodverklaard” — en seksueel misbruik werd door enkelen expliciet benoemd. Een oud-lid, Sjacco, omschrijft hoe intieme relaties binnen families werden genormaliseerd: „Mijn vader had seks met m’n tante en mijn moeder met m’n oom.” Ondanks dat er in de jaren negentig al klokkenluiders over deze gemeenschap op televisie kwamen, bestaat de groep nog altijd; Van Dorsten probeert ook de leider te confronteren, maar krijgt geen direct gesprek.
De serie stelt belangrijke vragen: wanneer gaat bewondering over in misleiding, hoe werkt verdeel-en-heers, en waarom raken mensen gevangen in zo’n gemeenschap terwijl ze ogenschijnlijk in gewone huizen wonen? Klinkt als een sekte past in een bredere televisieweek over gesloten bewegingen — recent draaide KRO-NCRV nog een documentaire over de Bhagwan — en wil aandacht vragen voor de onzichtbare varianten van religieuze isolatie in Nederland.