Kans op kanker daalt licht in Nederland, maar deze twee kankersoorten stijgen juist hard

In dit artikel:

In 2025 kregen in Nederland 134.756 mensen een kankerdiagnose; dat is ongeveer 135.000 en minder dan verwacht op basis van de bevolkingsgroei. Omgerekend naar het aantal inwoners is er sinds 2022 een lichte daling zichtbaar, maar het totale aantal gevallen blijft op een hoog niveau en door vergrijzing zal het absolute aantal diagnoses de komende jaren nog toenemen.

De afname komt vooral door minder gevallen van darm- en longkanker. Voor darmkanker speelt het bevolkingsonderzoek (sinds 2014 tweejaarlijkse ontlastingstest voor 55–75‑jarigen) een rol: veel van het preventieve effect op de cijfers is volgens het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) al opgetreden. Wat longkanker betreft daalt het risico in totaal, maar opvallend is dat het aantal nieuwe longkankerdiagnoses bij vrouwen snel stijgt; in 2025 waren er voor het eerst evenveel nieuwe vrouwelijke als mannelijke patiënten. Epidemiologen koppelen dat aan veranderde rookpatronen: oudere generaties mannen die veel rookten worden vervangen door generaties met minder rokers, terwijl vrouwen later massaler zijn gaan roken, met gevolgen die nu zichtbaar worden.

Tegelijkertijd stijgen huidkanker en prostaatkanker. Dat hangt samen met de vergrijzing—beide komen vaker op hogere leeftijd voor—en met historische blootstelling aan uv-straling en zonnebanken, waarvan de effecten pas na tientallen jaren optreden. Bij 75‑plussers is die toename duidelijk merkbaar.

Kort samengevat: de relatieve kankerkans lijkt te stabiliseren na een eerdere hausse, maar demografische veranderingen en vroeger leefgedrag (roken, zonblootstelling) blijven specifieke ontwikkelingen in typen kanker sturen. Preventie (stoppen met roken, zonbescherming) en screening blijven belangrijk voor verdere daling van sommige kankersoorten.