Met soldaten van Oekraïne mee de oorlog in: 'De jongens kozen voor een wapen, ik voor de camera'
In dit artikel:
Filmmaker Mstyslav Chernov ging langdurig mee met een klein peloton Oekraïense soldaten dat probeert het verwoeste dorp Andriivka te heroveren. Zijn 106 minuten durende documentaire 2000 meters to Andriivka draait vanaf morgen in de bioscoop en geeft een inkijk op korte afstand van de frontlinie: modderige loopgraven, een afgebrand strook bos en constante dreiging terwijl de troepen op slechts circa twee kilometer van hun doel zitten.
Chernov, de 40-jarige Oscarwinnaar van 20 Days in Mariupol, doet geen afstandelijke observatie maar filmt middenin gevechten. Dat levert schokkende, soms erg chaotische beeldtaal op — rennen, wegduiken, schoppen in de aarde — waardoor de kijker meedogenloos dicht bij het geweld komt. Tegelijk mist de film in het begin wat context: de precieze strategische achtergrond van Andriivka moet de kijker deels zelf opzoeken. Wel wordt duidelijk hoe dodelijk trage, meter-voor-meter vooruitgang is geweest in eerdere offensieven en hoe elke stap een risico is.
Het personele perspectief is intiem en schrijnend. De meeste protagonisten blijven ongenoemd; ze zijn jong, vaak nog in hun vroege twintigers, met herinneringen aan studentenjaren en toekomstplannen die abrupt worden afgebroken. Chernov toont zowel gewonde soldaten — onder andere een man met een gebroken elleboog — als het directe verlies: een soldaat wordt voor de camera doodgeschoten, gevolgd door beelden van zijn begrafenis en treurende moeder. In één geval vertelt de voice-over dat het lichaam van een jonge man nooit is teruggevonden. Er zijn ook momenten van reflectie: mannen die zeggen dat ze nooit soldaat hadden willen worden, en het contrast tussen hun keus voor wapens en Chernovs voor de camera.
Hoewel de Russische tegenstander zelden in beeld komt, wordt hun aanwezigheid voelbaar via vuur, scheldwoorden en afwezige silhouetten; het conflict blijft grotendeels geframed door wat de Oekraïners meemaken. Cinematografisch verandert de documentaire richting het einde zelfs in een bijna filmische, spannende ontsluiting wanneer de soldaten dichter bij Andriivka komen.
Metro zag de film vooraf als Filmrecensie van de Week en noemt de beelden op het grote doek aangrijpend — soms mooi en tegelijk hartverscheurend. De krant sprak recent ook met fotograaf-journalist Daphne Wesdorp, die bijna vier jaar in Oekraïne werkt, om extra context bij de verslaggeving te geven. 2000 meters to Andriivka is vooral een intiem, onverbloemd verslag van jonge mannen aan het front en van een regisseur die koos voor continuïteit en nabijheid boven afstandelijke analyse.