Neurowetenschappers ontdekken de reden dat je op een vreemde plek vaak niet lekker slaapt

In dit artikel:

Je slaapt moeilijker in een vreemd bed omdat je brein in een nieuwe omgeving extra waakzaam blijft — het zogeheten first night‑effect. Neurowetenschappers leggen uit dat een onbekende plek onzekerheid oproept, waardoor het lichaam op veiligheid staat; zoals Cyriel Pennartz zegt: „Het is heel functioneel om alert te blijven in die nieuwe omgeving.”

Japanse onderzoekers onderzochten dit mechanisme bij muizen en ontdekten een netwerk in de uitgebreide amygdala waarvan cellen het signaalstofje neurotensine afgeven. Dat signaal zorgt ervoor dat hersengebieden langer actief blijven, wat wakker blijven bevordert. Schakelden ze die cellen uit, dan vielen de muizen sneller in slaap in een nieuw hok; activeerden ze ze, dan bleven de dieren langer wakker.

Hoewel er aanwijzingen zijn dat vergelijkbare hersenstructuren ook bij apen en waarschijnlijk mensen bestaan, is nog niet definitief vastgesteld dat precies hetzelfde systeem bij mensen het first night‑effect veroorzaakt. De studie laat wel zien welke hersencircuits verantwoordelijk kunnen zijn voor extra alertheid op onbekende slaapplaatsen, en verklaart waarom je eigen bed vaak het snelst slaapgevend voelt.