Onderzoek: vrouwen voelen zich regelmatig onveilig, mannen voelen geen verantwoordelijkheid
In dit artikel:
Het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS) publiceerde recent, in opdracht van de Nederlandse politie, een onderzoek naar het gevoel van veiligheid van vrouwen in Nederland. Belangrijkste uitkomst: ongeveer een kwart van de Nederlandse vrouwen voelt zich regelmatig onveilig; onder jongvolwassenen loopt dat op tot meer dan een derde. Vrouwen met een niet-Europese achtergrond ervaren vaker onveiligheid, zowel op straat als online, waar veel jonge vrouwen te maken krijgen met seksistische opmerkingen en ongewenste beelden.
Het onderzoek laat zien dat dit ongemak consequenties heeft: veel vrouwen passen hun gedrag aan om risico’s te vermijden, iets wat volgens HCSS niet vanzelfsprekend zou moeten zijn in een veilige samenleving. Internationaal scoort Nederland relatief slechter dan veel landen, wat volgens de denktank botst met het imago van een welvarend en vrij land.
Mannen blijken zich grotendeels bewust van de gevoelens van onveiligheid bij vrouwen: driekwart van de mannelijke respondenten schat dat vrouwen zich regelmatig of vaak onveilig voelen, en erkent ook het online risico. Tegelijkertijd voelt het overgrote deel van mannen weinig tot geen persoonlijke verantwoordelijkheid; slechts circa 12 procent neemt enige mate van eigen verantwoordelijkheid. HCSS signaleert dat de samenleving als geheel daardoor te weinig betrokkenheid toont bij het aanpakken van vrouwelijke onveiligheid.
Het onderzoek benoemt bovendien problematische houdingen onder mannen: ongeveer een derde vindt dat aandacht voor vrouwen ten koste gaat van mannen, en bijna een derde begrijpt frustratie bij mannen wanneer vrouwen bevoordeeld lijken te worden. HCSS koppelt zulke sentimenten aan de ‘manosphere’ en waarschuwt dat ze de voedingsbodem vormen voor vijandigheid en misogyne online milieus, zonder te stellen dat dit iedereen betreft.
HCSS pleit voor een brede aanpak: niet alleen maatregelen die vrouwen leren zichzelf te beschermen of vooral repressieve acties, maar een aanpak met gedeelde verantwoordelijkheid waarin ook expliciet de mannelijke kant van de samenleving wordt aangesproken. Daarbij moet aandacht zijn voor normen en cultuur, omdat structurele veranderingen nodig zijn om extreme vormen van geweld, zoals femicide, te voorkomen.