Raad van State: kabinet benoemt problemen, maar lost ze niet op

In dit artikel:

De Raad van State vindt dat het kabinet de economische problemen van Nederland goed analyseert, maar die analyse onvoldoende omzet in concreet beleid. In het advies over de miljoenennota die op Prinsjesdag is gepresenteerd, wijst de belangrijkste overheidsadviseur op vergrijzing, lage productiviteitsgroei en geopolitieke onzekerheid. Hervormingen in onder meer de sociale zekerheid en de zorg zijn uitgesteld of geschrapt, terwijl de uitgaven daar de komende jaren sterk zullen stijgen. Ook moet het kabinet achterstanden aanpakken, zoals het onderhoud van snelwegen, de woningbouw en de uitbreiding van het overvolle elektriciteitsnet.

Op papier voldoet de begroting voor 2027 aan de Europese normen: het tekort blijft onder 3 procent van de economie en de schuld onder 60 procent. Volgens de Raad van State wordt dit vooral bereikt met tijdelijke of boekhoudkundige maatregelen, zoals het niet volledig laten meegroeien van uitgaven met de inflatie en het inzetten van niet-uitgegeven middelen. Dat versterkt de economie niet en schuift de financiële lasten door naar toekomstige generaties.

Daarnaast komt extra belastinggeld vooral van werkenden, terwijl de belasting op vermogen licht daalt. De Raad vindt die verhouding al langer scheef. Ook noemt het instituut het oneigenlijk om een hogere arbeidsongeschiktheidspremie te gebruiken voor defensie-uitgaven, omdat die premie uiteindelijk eveneens door werkenden wordt betaald.