RIVM waarschuwt: antibiotica werken steeds minder goed, artsen grijpen vaker naar laatste redmiddel

woensdag, 18 november 2026 (13:39) - Metro

In dit artikel:

Nederlandse artsen moeten steeds vaker antibiotica inzetten die bedoeld zijn als laatste redmiddel. Dat blijkt uit het nieuwe RIVM-rapport NethMap One Health, waarin het antibioticagebruik bij mensen en dieren en de ontwikkeling van resistentie worden onderzocht. Vooral bij ernstige infecties, zoals bloedvergiftiging en blaasontsteking, neemt de kans toe dat bacteriën ongevoelig zijn voor gangbare medicijnen.

Het RIVM waarschuwt dat ook de laatste-keus-antibiotica hun werking kunnen verliezen als ze vaker worden gebruikt. Daardoor zouden er voor zeer zieke en kwetsbare patiënten steeds minder behandelingen beschikbaar zijn. Volgens het instituut is het belangrijker in kaart te brengen welke patiënten resistente bacteriën bij zich dragen. Zo kunnen zij sneller de juiste medicijnen krijgen en kan verspreiding in ziekenhuizen en verpleeghuizen worden voorkomen.

Het antibioticagebruik bij huisartsen en verpleeghuizen bleef de afgelopen twee jaar stabiel, maar verschilt sterk per zorgsector en instelling. In ziekenhuizen worden meer antibiotica voorgeschreven dan in verpleeghuizen. In de veehouderij daalde de verkoop van antibiotica in 2025 met 77 procent ten opzichte van 2009. Kalveren gebruiken nog relatief veel antibiotica; bij vleeskuikens nam het gebruik juist met bijna een kwart toe.

Antibioticaresistentie veroorzaakt volgens de Wereldgezondheidsorganisatie wereldwijd jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen doden. Infecties worden moeilijker behandelbaar en kunnen daardoor ernstiger verlopen. Het RIVM waarschuwt al langer voor dit gezondheidsrisico; onnodig antibioticagebruik, ook bij jonge kinderen, kan bovendien schadelijke gevolgen hebben.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Hans Teeuwen heeft boodschap voor Stephan van Baarle (DENK): 'Pleurt lekker zelf op!'