Toename leerlingen in praktijkonderwijs vergroot werkdruk leraren

In dit artikel:

Het praktijkonderwijs telt dit schooljaar voor het eerst meer dan 30.000 leerlingen, meldt de Sectorraad Praktijkonderwijs. De toename komt vooral door zij-instromers uit het vmbo en door nieuwkomers uit (internationale) schakelklassen; vorig jaar meldden zich meer dan duizend van die internationale leerlingen, met name Oekraïense jongeren die na twee jaar schakelklas doorstromen.

De snelle groei brengt stevige knelpunten met zich mee. Uit een enquête geeft 96% van de praktijkdocenten aan dat de werkdruk het afgelopen jaar is toegenomen. Ziekteverzuim in het praktijkonderwijs ligt op 6,4% en het lerarentekort op 5,6%—beide cijfers zijn hoger dan in vmbo, havo en vwo (waar het lerarentekort 3,3% is). Vacatures worden steeds lastiger gevuld en constante instroom van nieuwe leerlingen verstoort de groepsdynamiek en vraagt extra inzet van begeleiders.

De Sectorraad wijst meerdere oorzaken aan: de doorstroomtoets en het systeem van kansrijk adviseren kunnen leiden tot hogere schooladviezen dan leerlingen aankunnen, met vertraagde doorverwijzing naar het praktijkonderwijs tot gevolg. Ook verandert beleid rond adviesformuleringen: basisscholen moeten nu vaak een dubbeladvies (praktijk/vmbo-basis) geven, waardoor ouders vaker voor vmbo kiezen — en sommige leerlingen daar later alsnog uitvallen.

Voorzitter Nicole Teeuwen waarschuwt dat het praktijkonderwijs geen restcategorie is en pleit voor meer centrale erkenning en ruimte in de bekostiging; door een bekostigingsplafond kunnen scholen nu geen extra leerlingen opnemen. Naast structurele investeringen in personeel en taalsupport is herstel van passende adviespraktijken volgens de raad nodig om de groei verantwoord op te vangen.