Vanaf juli is een stroomaansluiting niet meer vanzelfsprekend in Nederland: hoe kan dat?

In dit artikel:

Vanaf 1 juli kunnen huishoudens in Nederland niet meer automatisch rekenen op een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting: netbeheerders gaan aanvragen onderscheiden op basis van beschikbare capaciteit en geven voorrang aan maatschappelijke vitale functies zoals ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en brandweer. Deze wijziging, waar de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en Netbeheer Nederland voor waarschuwen, betekent dat veel andere verzoeken—zoals voor een laadpaal thuis—op een wachtlijst terechtkomen.

De druk op het elektriciteitsnet is al hoog. Ongeveer 14.000 bedrijven staan nu al op een wachtlijst voor een aansluiting. De belangrijkste oorzaak is de groeiende vraag naar stroom bij bedrijven, organisaties en huishoudens, met pieken tijdens de avondspits. Netbeheerders breiden het net uit, maar dat proces duurt en kan de tekorten op korte termijn niet wegnemen.

Hoe de nieuwe volgorde werkt: aanvragen met prioriteit worden eerst verwerkt; pas als al die prioriteitsaanvragen zijn afgehandeld en er nog capaciteit overblijft, komt die vanaf 1 januari beschikbaar voor andere aanvragers en wordt die capaciteit toegekend op volgorde van binnenkomst. Als er geen extra capaciteit vrijkomt, belanden alle nieuwe aanvragen op de wachtlijst, ook die van burgers.

De gevolgen kunnen ingrijpend zijn. Veel gemeenten geven aan dat 30–50% van geplande woningbouwprojecten vertraging kan oplopen of stilvalt. Ook de warmtetransitie loopt risico omdat collectieve warmtevoorzieningen elektriciteit nodig hebben; dat kan besluiten over welke wijken van het gas afgaan vertragen en mogelijk klimaatdoelen beïnvloeden. Daarnaast zal stroom op drukke momenten vaker duurder worden, wat consumenten en bedrijven raakt.

Kortom: door capaciteitsproblemen op het net wordt toegang tot nieuwe aansluitingen tijdelijk beperkt en selectief toegekend, met grote gevolgen voor woningbouw, verduurzaming en ondernemers.