Waarom bestellen we miljoenen pakketjes met z'n allen? 'Het is net als snacken'

In dit artikel:

In de aanloop naar Sinterklaas en Kerst gaat Nederland massaal online shoppen, wat volgens Sendcloud en de cijfers rond Black Friday en de feestdagen neerkomt op zo’n 200 miljoen pakketjes. Tegelijkertijd stroomden klachten over bezorging binnen bij de Consumentenbond; consumenten mopperen over service terwijl pakketbezorgers juist volle bak draaien.

In het radioprogramma Spraakmakers (NPO Radio 1) legde consumentenpsycholoog Patrick Wessels uit waarom we zo veel bestellen: het kopen geeft een kort geluksmoment door dopamine‑afgifte — “je brein wordt er blij van” — vergelijkbaar met het zien van iets lekkers in een snackbar. Dat beloningsgevoel lokt herhaling uit, ook als er geen echte behoefte is. Wessels adviseert alternatieven om dat plezier te bereiken, zoals sporten, sociale afspraken of het fysieke winkelbezoek waarbij het inpakken van je aankoop hetzelfde effect kan hebben als online bestellen.

Veel van die bestellingen komen uit China; programma’s zoals die van Filemon Wesselink en Mark Baanders onderzochten onlangs of goedkope Chinese meubels kwaliteit bieden en zelfs complete huisinrichtingen werden online aangeschaft. Regionaal scoort Utrecht het hoogst in pakketvolume; Nederland behoort volgens het programma tot de Europese koplopers in webshoppen.

PostNL‑bezorger Niels Bouman erkent de drukte maar klinkt niet ontevreden: er zijn extra chauffeurs en wagens ingezet en hij bezorgt dagelijks zo’n 180 pakketten. “Laat maar komen, we zijn erop ingesteld,” zei hij over de piekperiode. Het radioprogramma onderzoekt zo zowel de gedragsmatige drijfveren als de logistieke gevolgen van het feestelijke bestelgedrag.