Wat gebeurt er als je geen zorgverzekering afsluit?

In dit artikel:

De zorgpremie blijft stijgen en door hogere kosten van levensonderhoud overwegen sommige mensen in Nederland hun zorgverzekering niet (meer) af te sluiten. Dat is echter riskant: zorgverzekering is verplicht en het niet naleven levert snel financiële problemen op.

Wat gebeurt er? Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) stuurt eerst een waarschuwing: wie geen verzekering heeft of langer dan zes maanden geen premie betaalt, krijgt drie weken om alsnog een polis te nemen. Negeer je die brief, dan volgt een boete; bij uitblijven van betaling komt er een tweede boete bij (in 2026 is zo’n boete ongeveer €528 per keer). Blijf je onverzekerd, dan schrijft het CAK je automatisch in bij een zorgverzekeraar naar keuze van het CAK. Deze verzekering gaat met terugwerkende kracht in, waardoor je ook premie over de onverzekerde periode moet betalen. Bovendien is de bestuursrechtelijke premie die het CAK hanteert vaak hoger dan reguliere polissen (in 2025 was dat €172,33 p/m; in 2026 €172,70 p/m), waardoor je op jaarbasis veel duurder uit bent.

Het CAK kan premie direct inhouden op loon of uitkering (bronheffing). Heb je geen inkomen, dan krijgt het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) facturen; zorgtoeslag wordt in dat geval gebruikt om (een deel van) de premie te voldoen. Openstaande bedragen kunnen oplopen tot duizenden euro’s en uiteindelijk leiden tot beslag op inkomen of bezit.

Je loopt ook het risico dat zorgkosten niet (volledig) worden vergoed zolang je onverzekerd bent. In tegenstelling tot een hardere straf is gevangenisstraf niet mogelijk voor het niet betalen van de zorgverzekering, maar de financiële consequenties kunnen langdurig en ingrijpend zijn.

Als betalen lastig is, zijn er betere opties dan onverzekerd blijven: zorgtoeslag, betalingsregelingen en gemeentelijke hulp kunnen voorkomen dat je boetes en hogere premies krijgt.