Wat wordt het weer en mogen huisdieren mee? 8 vragen over de verkiezingsdag

In dit artikel:

Morgen, woensdag 18 maart, vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Enkele hoofdpunten en praktische zaken op een rij:

- Opkomst: de deelname bij gemeenteraadsverkiezingen ligt structureel lager dan bij landelijke verkiezingen; in 2022 was de opkomst historisch laag (51%). Peilingen en onderzoekbureau Ipsos I&O verwachten dat dit jaar mogelijk opnieuw veel kiezers thuisblijven.

- Wat neem je mee en hoe stem je: je hebt je stempas en een geldig identiteitsbewijs (paspoort, ID-kaart of rijbewijs) nodig. Er wordt nog met een rood potlood gestemd; normaal mag je één vakje inkleuren. Een uitzondering geldt in elf gemeenten (Alphen aan den Rijn, Boekel, Gouda, ’s‑Hertogenbosch, Leiden, Meierijstad, Midden‑Delfland, Nijmegen, Noordoostpolder, Soest en Tynaarlo) waar op het nieuwe stembiljet twee vakjes rood moeten worden gekleurd: een partij en een kandidaat.

- Machtigen: iemand anders mag namens jou stemmen als je hem of haar machtigt op de achterkant van je stempas. De machtiginggever en gemachtigde moeten in dezelfde gemeente wonen en de gemachtigde zelf moet kiesgerechtigd zijn. De gemachtigde moet naast de ingevulde stempas ook een kopie van jouw identiteitsbewijs meenemen. De mogelijkheid om via een apart formulier te machtigen was er ook, maar de deadline daarvoor is verstreken.

- Waar en wanneer stemmen: stemmen kan alleen in je eigen gemeente. Op waarismijnstemlokaal.nl vind je bijna 10.000 stembureaus. De reguliere openingstijden zijn doorgaans 07:30–21:00 uur; mobiele of bijzondere stembureaus kunnen afwijken. Na 21:00 uur mogen alleen de kiezers die al aanwezig zijn nog binnenkomen.

- Geheimhouding, foto’s en aanwezigheid in het hokje: foto’s bij het stemhok (de zogenaamde ‘stemfie’) zijn niet verboden, maar je moet het stemgeheim van anderen respecteren. In principe mag maar één persoon tegelijk in een stemhokje aanwezig zijn; voor heel jonge kinderen kan bij toestemming van het stembureau een uitzondering worden gemaakt.

- Huisdieren en hulpdieren: huisdieren mogen doorgaans niet mee het stemlokaal in. Een hulphond is wel toegestaan wanneer die noodzakelijk is om te kunnen stemmen; locaties kunnen in individuele gevallen uitzonderingen maken.

- Overige regels: je mag één keer vragen om een nieuw stembiljet.

- Weer en opkomstverwachting: de weersverwachting is gunstig — droog en zonnig met maxima rond 14–15 °C in het noorden tot lokaal circa 17 °C in het zuiden. Historisch gezien verhoogt mooi weer de opkomst licht: zon brengt gemiddeld 2–3 procentpunt meer kiezers, en een aangename temperatuur circa 1 procentpunt.

Deze punten helpen je om goed voorbereid naar het stembureau te gaan en bekend te zijn met de belangrijkste regels en uitzonderingen op verkiezingsdag.