Woningdelen: waarom komt dat maar niet van de grond?
In dit artikel:
De Nederlandse woningcrisis wordt steeds nijpender door een structureel tekort aan woningen. Woningdelen en het splitsen van bestaande woningen wordt door kabinet, experts en organisaties zoals Platform31 gezien als een relatief snelle manier om de druk te verlagen, maar in de praktijk komt het nauwelijks van de grond.
Binnen het bestaande aanbod zouden vooral sociale huurwoningen veel potentie hebben: Platform31 schat dat zo’n 60.000 corporatiewoningen geschikt zouden zijn om te delen. Tegelijk constateert branchevereniging Aedes dat die aantallen in de praktijk niet worden gehaald en dat ook particuliere verhuurders tegen belemmeringen aanlopen. Een belangrijke oorzaak is dat woninggrootte en huishoudensgrootte niet goed op elkaar aansluiten: Nederlanders wonen relatief ruim (gemiddeld circa 53 m² per persoon), terwijl het aantal éénpersoonshuishoudens de afgelopen decennia sterk is toegenomen (nu zo’n 3,4 miljoen).
De uitvoering van beleid ligt vooral bij gemeenten, en daar bestaan grote verschillen. Sommige steden versoepelen regels om kamergewijze verhuur makkelijker te maken (Nijmegen werkt aan vergunningsvrije verhuur van drie kamers), terwijl andere gemeenten juist aanscherpen omdat ze overlast en uitbuiting door ‘pandjesbazen’ willen voorkomen (Beverwijk). Praktische obstakels zijn onder meer lokale parkeernormen — die bij splitsing vaak niet haalbaar lijken — en de angst voor toegenomen overlast. Ook hebben gemeenten de afgelopen jaren hun aandacht veelal op nieuwbouw gericht, waardoor stimulerend beleid voor splitsen minder prioriteit kreeg.
Verder worden landelijke regels genoemd als remmend: de huurtoeslag, de kostendelersnorm en fiscale en sociale regels maken delen soms onaantrekkelijk voor bewoners. Het kabinet wil daarom hervormingen doorvoeren, zoals aanpassingen in de kostendelersnorm en een wetswijziging om hospitaverhuur aantrekkelijker te maken.
Kortom: technisch en beleidsmatig bestaat er veel ruimte om woningdelen uit te breiden, maar een mix van gemeentelijke regelgeving, parkeer- en veiligheidszorgen, en landelijke prikkels verhindert op dit moment grootschalige toepassing. Aanpassing van zowel lokale regels als rijksbeleid is nodig om het potentieel daadwerkelijk te benutten.