Ziekmakend isolatieschuim in tienduizenden woningen: welke klachten kun je ervan krijgen?
In dit artikel:
In tienduizenden Nederlandse woningen is isolatieschuim aangetroffen dat mogelijk gezondheidsklachten veroorzaakt, blijkt uit onderzoek van Zembla. Naarmate huiseigenaren en huurders hun huizen extra isoleren vanwege stijgende energieprijzen, is vooral PUR-schuim veel toegepast. Als dat schuim niet volgens voorschriften wordt aangebracht of onvoldoende uithardt, kunnen tijdens het spuiten en het uithardingsproces dampen vrijkomen (onder meer isocyanaten) die kortdurend benauwdheid, hoofdpijn en huidklachten zoals eczeem veroorzaken. Mensen met bestaande luchtwegproblemen lijken extra gevoelig.
Op sommige locaties is niet alleen PUR maar ook UF-schuim (ureum-formaldehyde) gebruikt. UF bevat formaldehyde, een stof die op de RIVM-lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen staat en door internationale instanties bij langdurige blootstelling als kankerverwekkend is aangemerkt. De GGD, vertegenwoordigd door milieu-epidemioloog Jeroen de Hartog van GGD Utrecht, dringt daarom aan op een verbod op UF-schuim. In concrete gevallen — onder meer twee appartementencomplexen in Dalfsen — staan woningen al jaren leeg omdat formaldehydeniveaus te hoog zijn; elders gelden gebruiksbeperkingen van bepaalde ruimtes om bewoners te beschermen.
Het risico van formaldehyde is geen nieuw probleem: dit is al bijna vijftig jaar bekend. In 1980 overwoog het ministerie van Volksgezondheid een verbod op UF-schuim, maar dat werd destijds niet doorgevoerd; Zembla noemt mogelijk invloed van lobby van chemieconcern Akzo. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening zegt nu eerst het GGD-onderzoek af te wachten voordat eventuele regelgeving wordt aangepast.
Praktische gevolgen voor bewoners zijn duidelijk: wie recent isolatie heeft laten aanbrengen en klachten ervaart, kan luchtmetingen en professionele inspectie laten uitvoeren, goed ventileren en contact opnemen met GGD of de verhuurder/leverancier. Correct toegepaste en volledig uitgeharde PUR kan veilig zijn, maar onjuiste verwerking en het gebruik van UF-schuim vormen aantoonbare gezondheidsrisico’s die volgens deskundigen dringend aandacht en mogelijk regulering behoeven.