Zoveel geld kost het om één asielzoeker op te vangen in Nederland
In dit artikel:
Het thema asiel staat al maanden centraal in de Nederlandse politiek, met discussies over strengere wetten en de omgang met asielzoekers. Recent aangenomen asielwetten in de Tweede Kamer moeten de instroom beperken door regels te verscherpen. Toch blijft opvang een complex en kostbaar vraagstuk. RTL Z onderzocht de financiële kant van asielopvang en concludeert dat het systeem duur is: gemiddeld kost een opvangplek in een regulier asielzoekerscentrum (azc) zo’n 33.000 euro per asielzoeker per jaar. Deze kosten omvatten huisvesting, gezondheidszorg, levensonderhoud en personeel van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
De situatie wordt echter duurder door het gebruik van noodopvanglocaties, zoals gehuurde schepen en omgebouwde gebouwen, omdat reguliere azc’s overvol zijn en gemeenten terughoudend zijn met nieuwe centra. Voorbeelden zijn de veerboot The Galaxy en de Silja, waar respectievelijk circa 1500 en 2000 asielzoekers verblijven tegen kosten van ongeveer 100.000 euro per dag per schip. Deze noodopvang kan de belasting per asielzoeker verdubbelen tot circa 67.000 euro per jaar. Hotels en andere noodlocaties worden functioneel ingericht zonder extra luxevoorzieningen.
Volgens de Rijksoverheid bedragen de gemiddelde opvangkosten per dag zo’n 76,60 euro, exclusief uitgaven voor inburgering en overige diensten zoals registratie, beoordeling door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en terugkeerondersteuning. De hogere kosten hangen samen met het recente tekort aan opvangplekken, dat vooral is ontstaan doordat eerder opvanglocaties werden gesloten toen asielaanvragen afnamen rond 2016-2017. Met de toename van aanvragen de afgelopen jaren moesten snel tijdelijke opvangplaatsen geregeld worden.
Daarnaast verlengen vertragingen bij de IND de verblijfsduur van asielzoekers in opvangcentra, terwijl statushouders vaak niet snel doorstromen naar woningen vanwege een mismatch tussen vraag en aanbod van sociale huurhuizen. Dit draagt bij aan de hogere kosten en overbezetting van noodopvangfaciliteiten, waardoor het asielsysteem onder financiële en organisatorische druk staat.